بیوپسی رکتوم روشی است که برای نمونه گیری از بافت رکتوم جهت تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی و تشخیص بیماری ها استفاده می شود. رکتوم در 15 سانتی متر انتهای روده بزرگ و درست بالای کانال مقعد قرار دارد. مواد زائد جامد بدن تا زمان دفع در رکتوم جمع می شوند. بیوپسی رکتوم روشی مهم برای تشخیص ناهنجاری های این اندام است. در بیوپسی رکتوم، یک نمونه کوچک از بافت رکتوم برداشته می شود تا بعداً در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار بگیرد.
این بررسی به تشخیص مشکلاتی که در آزمایش های غربالگری مانند آنوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی شناسایی می شوند، کمک خواهد کرد. بیوپسی رکتوم کمک می کند که تومور، پولیپ، خونریزی یا التهاب را زودتر شناسایی و درمان کنید. علاوه بر این، در برخی موارد پزشک ممکن است از بیوپسی برای ارزیابی تاثیر درمانهای قبلی و بررسی پیشرفت بیماری ها استفاده کند. در واقع نتایج حاصل از این آزمایش به پزشک کمک می کند تا تصمیمات درمانی دقیق تری در رابطه با بیمار اتخاذ کند.
بیوپسی رکتوم چگونه انجام می شود؟
بیوپسی رکتوم معمولاً به صورت سرپایی و با بی حسی موضعی انجام می شود. در این روش با استفاده از یک ابزار مخصوص که به آن پروب گفته می شود از بافت رکتوم نمونه برداری می شود. برای بیوپسی شما به پهلوی چپ روی میز معاینه دراز کشیده و زانوهای خود را به سمت سینه خود می کشید.
پزشک ابتدا معاینه دیجیتال انجام می دهد به این صورت که یک ماده روان کننده به انگشت خود می زند و آن را به آرامی وارد مقعد شما می کند. این معاینه اولیه برای بررسی انسدادهایی است که ممکن است در کار بیوپسی اختلال ایجاد کنند. شما نباید در طول معاینه دیجیتال رکتوم دردی احساس کنید، اما احساس فشار طبیعی است. سپس بیوپسی با روش های مختلف انجام می شود. پزشک نمونه ای از هر بافت غیر طبیعی که در رکتوم پیدا می کند را برمی دارد. نمونه با برس، سواب، کاتتر ساکشن یا فورسپس استخراج می شود و شما نباید دردی هنگام برداشتن نمونه احساس کنید.
بخوانید: معرفی 7 جراحی پروپلاپس رکتوم با عکس
بیوپسی رکتوم چه کاربردی دارد؟
بیوپسی رکتوم را می توان برای شناسایی علت خون، مخاط یا چرک در مدفوع انجام داد. تشخیص علت تومورها، کیست ها یا توده های شناسایی شده در آزمایش غربالگری رکتوم یکی دیگر از اهداف بیوپسی رکتوم است.
تأیید تشخیص آمیلوئیدوز (وضعیتی که در آن پروتئینهای غیرطبیعی به نام آمیلوئید در اندامهای شما تجمع یافته و در بدن شما پخش می شوند) و تشخیص قطعی سرطان رکتوم نیز از کاربردهای دیگر بیوپسی این اندام است.
آمادگی برای بیوپسی رکتوم
برای کسب نتایج مطلوب از بیوپسی رکتوم پزشک باید سطح داخلی رکتوم را به وضوح ببیند. این امر مستلزم خالی بودن روده های شما است بنابراین برای به تخلیه رودهها به تنقیه یا ملین نیاز خواهید داشت.
علاوه بر این در رابطه با هر داروی تجویزی یا بدون نسخه ای که مصرف می کنید به پزشک خود اطلاع دهید تا در صورت لزوم مصرف آنها قطع شود.
به خصوص اگر بیوپسی شما بخشی از سیگموئیدوسکوپی باشد نباید از داروهای ضد انعقاد، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، از جمله آسپرین یا ایبوپروفن و مکملهای گیاهی یا غذایی که انعقاد خون را تحت تاثیر قرار می دهند، استفاده کنید.
اگر باردار هستید یا فکر می کنید که ممکن است باردار باشید، به پزشک خود اطلاع دهید تا به جنین شما آسیبی نرسد.
بخوانید: کلینیک درمان بواسیر با لیزر در تهران با فقط 4 میلیون
روش های بیوپسی رکتوم
بیوپسی رکتوم معمولاً در طول آنوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی انجام می شود. این آزمایش ها سرپایی هستند و معمولاً توسط متخصص گوارش یا جراح کولورکتال انجام می شوند.
آنوسکوپی
در آنوسکوپی از یک وسیله باریک و چراغ دار به نام آنوسکوپ استفاده می شود. این وسیله به پزشک اجازه می دهد تا ۲ اینچ از پایین ترین قسمت کانال مقعد و قسمت پایینی رکتوم را مشاهده کند. همچنین ممکن است از پروکتوسکوپ که از آنوسکوپ بلندتر است، استفاده شود.
سیگموئیدوسکوپی
سیگموئیدوسکوپی در بیمارستان، مراکز جراحی سرپایی یا در مطب پزشک مجهز به تجهیزات ویژه انجام می شود. در این آزمایش از یک وسیله بسیار بلندتر استفاده می شود. سیگموئیدوسکوپ به پزشک این امکان را می دهد که قسمتهای بیشتری از روده بزرگ را ببیند. سیگموئیدوسکوپ یک لوله انعطاف پذیر و چراغ دار است که تصاویر ویدیویی را به یک مانیتور منتقل می کند.
نتایج بیوپسی چه زمانی مشخص می شود؟
نتایج بیوپسی بلافاصله مشخص نمی شود زیرا نمونه بافت برداشته شده باید توسط یک پاتولوژیست در آزمایشگاه بررسی شود. نتایج معمولاً 3 تا 5 روز پس از انجام بیوپسی اعلام خواهد شد.
خطرات و عوارض بیوپسی رکتوم
بیوپسی رکتوم دادههای ارزشمندی برای تشخیص بافت های غیرطبیعی در رکتوم ارائه می دهد. در مواردی که احتمال سرطان وجود داشته باشد این روش می تواند تشخیص قطعی ارائه دهد.
با این حال بیوپسی رکتوم مانند هر روش تهاجمی دیگری خطر آسیب به اندام های مجاور و خود رکتوم را دارد. خطرات احتمالی شامل خونریزی، سوراخ شدن روده (پارگی روده) و مشکل در ادرار کردن هستند. اگر بیوپسی به درستی انجام شود احتمال بروز این خطرات بسیار کم است.
دوره نقاهت بعد از بیوپسی رکتوم؟
دوره نقاهت به روش مورد استفاده جهت نمونه گیری از رکتوم بستگی دارد. به عنوان مثال بعد از سیگموئیدوسکوپی به دلیل هوایی که وارد روده بزرگ شده است، ممکن است نفخ را تجربه کنید که منجر به ناراحتی شکمی یا دفع گاز برای چند ساعت خواهد شد. مشاهده مقدار کمی خون در اولین اجابت مزاج پس از بیوپسی رکتوم نیز کاملا طبیعی است.
با اینحال در صورت درد شدید شکمی و بروز تب، بیش از یک بار اجابت مزاج حاوی خون به خصوص اگر خونریزی شدید یا به شکل لخته شده باشد و احساس ضعف فورا با پزشک تماس بگیرید.
شما بعد از پایان بیوپسی می توانید طبق معمول خوراکی مصرف کنید و فعالیت های عادی خود را از سر بگیرید.
بخوانید: زخم مقعدی علل، علائم و درمان آن (خانگی-دارو-پیشرفته)
آیا بیوپسی رکتوم با درد و ناراحتی همراه است؟
بیوپسی رکتوم معمولاً بدون درد است اما افراد در طول انجام آزمایش احساس ناراحتی یا فشار را تجربه می کنند که معمولاً موقتی است.
مراقبت های بعد از بیوپسی رکتوم چگونه است؟
بعد از بیوپسی رکتوم محدودیتی برای فعالیت های روزمره وجود ندارد. با این حال تا بهبودی کامل باید از فعالیت های شدید فیزیکی و رابطه جنسی خودداری نمایید.
منبع:
