عفونت مقعد و آبسه مقعد دو عارضه پزشکی شایع هستند که از نظر علل، علائم و روشهای درمان باهم متفاوت هستند. درک تفاوت های این دو بیماری بسیار حائز اهمیت است زیرا با درمان به موقع آنها می توان از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. عفونت مقعد به معنای وجود التهاب و عفونت در مقعد و بافت های اطراف آن است که به دلیل ورود باکتری ها و قارچ ها از طریق ترک ها یا زخم های کوچک در پوست مخاط مقعد رخ می دهد. این عفونت ممکن است محدود به سطح پوست یا عمیق تر باشد که در معاینات پزشکی مشخص خواهد شد. آبسه مقعد به تجمع چرک در محدود اطراف مقعد اشاره دارد که ناشی از عفونت یا انسداد مجاری غدد مقعدی است.
آبسه به دلیل تجمع چرک باعث درد شدید، تورم و علائم التهابی خواهد شد و معمولاً نیازمند درمان جراحی برای تخلیه چرک است اما عفونت مقعد معمولا نیازی به مداخلات جراحی ندارد و می توان با استفاده از دارو این عارضه را درمان کرد. با درک دقیق تفاوت عفونت مقعد با آبسه مقعد می توان به درمان صحیح آنها کمک کرد. با مراجعه به کلینیک التیام نشیمنگاه به راحتی می توانید عفونت و آبسه مقعد را توسط جراحان باتجربه و متخصص کولورکتال درمان نمایید.
عفونت مقعد چیست و چرا ایجاد می شود؟
عفونت مقعد ناشی از آلودگی های قارچی یا باکتریایی است که با خارش شدید و درد اطراف مقعد مشخص می شود. در موارد شدید ممکن است ترشحات محدودی نیز مشاهده شود. برای درمان این عارضه از پمادهای موضعی و داروهای خوراکی استفاده می شود. عفونت مقعد می تواند تا رکتوم نیز گسترش یابد و با تشدید عفونت ممکن است علاوه بر علائم موضعی مانند درد و التهاب علائم سیستمیک از جمله تب و ناخوشی عمومی نیز بروز کند. پزشک با معاینه مقعد و رکتوم به راحتی می تواند این عارضه را شناسایی کرده و نسبت به درمان آن اقدام نماید. شایان ذکر است که در صورت عدم درمان، عفونت مقعد تبدیل به آبسه خواهد شد که درمان های جدی تری می طلبد.
بخوانید: انواع عمل آبسه مقعدی با هزینه آن در 1404 + فیلم جراحی
آبسه مقعد چیست و چرا ایجاد می شود؟
آبسه مقعد به عفونت غدد مقعدی و ایجاد یک توده چرکی در اطراف مقعد اشاره دارد. غدد مقعدی معمولاً وظیفه ترشح مخاط را بر عهده دارند و اگر به هر دلیلی دچار انسداد یا عفونت شوند باعث ایجاد آبسه خواهد شد. آبسه مقعدی با علائم مشخصی مانند درد شدید و مداوم در ناحیه مقعد، تورم، قرمزی، حساسیت به لمس و گاهی تب و احساس ناخوشی عمومی مشخص می شود. درد معمولا هنگام اجابت مزاج یا نشستن بدتر می شود و خروج چرک یا ترشحات عفونی از ناحیه مقعد نیز در این بیماری دور از انتظار نیست.
آبسه مقعد اغلب ناشی از عفونتهای باکتریایی است که باعث انسداد غدد مقعدی می شوند و در صورت عدم درمان به موقع منجر به فیستول مقعدی خواهد شد. درمان آبسه مقعد معمولاً نیازمند جراحی جهت تخلیه چرک است و با آنتی بیوتیک نمی توان آن را درمان کرد.
تفاوت علائم عفونت مقعد با آبسه مقعد
تفاوت علائم عفونت مقعد با آبسه مقعد عمدتاً در شدت، نوع و پیشرفت علائم است و شناخت آنها به درمان صحیح این دو بیماری کمک خواهد کرد.
علائم عفونت مقعد
عفونت مقعد باعث درد ملایم تا متوسط در ناحیه اطراف مقعد می شود که مداوم نیست. تورم و قرمزی محدود نیز در اطراف مقعد قابل مشاهده است اما توده چرکی وجود ندارد. افراد مبتلا به عفونت مقعد احساس خارش را نیز تجربه می کنند. در موارد شدید ترشحات چرکی و علائم عمومی مانند تب خفیف یا احساس ناخوشی نیز وجود دارد.
علائم آبسه مقعد
مهمترین علائم آبسه مقعدی درد شدید، مداوم و ضربان دار در ناحیه مقعد است که هنگام نشستن یا اجابت مزاج تشدید می شود. علاوه بر این طی معاینات شما متوجه تورم قابل توجه و توده سفت و دردناک در اطراف مقعد خواهید بود. خروج چرک یا ترشحات چرکی و احساس فشار در ناحیه مقعد از علائم آبسه مقعد است. در آبسه مقعدی قرمزی گسترده تر و التهاب بسیار شدیدتری در اطراف مقعد وجود دارد. در موارد پیشرفته تب، لرز و احساس ناخوشی عمومی در افراد مشاهده می شود.
بخوانید: مرکز درمان آبسه مقعدی با لیزر در تهران فقط 4 میلیون
مقایسه روش درمان عفونت مقعد با آبسه مقعد
روش درمان عفونت مقعد با آبسه مقعد به دلیل تفاوت در شدت و پیشرفت بیماری اهمیت ویژهای دارد. عفونت مقعد را می توان در مراحل ابتدایی با آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد قارچ به صورت خوراکی و موضعی درمان کرد.
رعایت بهداشت ناحیه مقعد، شستشوی منظم با آب گرم و خشک نگه داشتن محل عفونت و همچنین مصرف داروهای ضد درد و ضد التهاب سایر روش های درمانی است که در نظر گرفته می شود. پیگیری درمان نیز جهت مؤثر بودن داروها و رفع عفونت جهت جلوگیری از عود مجدد بسیار حائز اهمیت است.
از سوی دیگر، تخلیه جراحی مهمترین روش درمان آبسه مقعد است. تخلیه چرک و پاکسازی فضای آبسه معمولاً تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی انجام می شود. سپس دارو درمانی با آنتی بیوتیک ها به صورت خوراکی یا تزریقی انجام می شود.
مراقبتهای بعد از جراحی از جمله رعایت بهداشت ناحیه، استفاده از حمام سیتز و پیگیری درمان برای جلوگیری از عود یا ایجاد فیستول در این بیماری بسیار مهم است.
بخوانید: بهترین آنتی بیوتیک ها برای درمان آبسه مقعدی (لیست 7 تایی)
آیا عفونت مقعد خود به خود درمان می شود؟
خیر، هر عفونتی در بدن ایجاد شود نیاز به درمان دارد. رعایت بهداشت و استفاده از آنتی بیوتیک یا داروهای ضد قارچ هنگام عفونت مقعد از پیشرفت و تبدیل شدن آن به آبسه جلوگیری می کند.
عدم درمان عفونت یا آبسه مقعد چه عوارضی دارد؟
عفونت یا آبسه مقعد اگر به سرعت درمان نشوند موجب گسترش عفونت به بافت های عمقی تر خواهند شد. هر دو عارضه می توانند منجر به فیستول شوند که یک مجرای غیر طبیعی بین مقعد و پوست است. علاوه بر این عدم درمان آنها باعث عفونت خون (سپتی سمی) خواهد شد که بسیار خطرناک بوده و حتی می تواند باعث مرگ شود.
آیا می توان از عفونت و آبسه مقعد پیشگیری کرد؟
اگرچه همیشه نمی توان از عفونت و آبسه مقعد پیشگیری کرد اما با رعایت بهداشت ناحیه مقعد، جلوگیری از یبوست، خودداری از رابطه مقعدی و درمان به موقع بیماری های نشیمنگاهی می توان از بروز این بیماری ها پیشگیری کرد.
