شقاق مقعدی یکی از بیماری های نشیمنگاهی رایجی است که کودکان را نیز درگیر می کند. شقاق یا فیشر به صورت ترک یا شکاف کوچک در پوست یا غشای مخاطی اطراف مقعد دیده می شود و معمولاً با درد شدید و خونریزی همراه است. این عارضه باعث ناراحتی و اختلال در زندگی روزمره کودک خواهد شد و علت اصلی آن یبوست مزمن و فشار زیاد هنگام دفع مدفوع سخت است. با اینحال عوامل دیگری مانند اسهال مزمن، عفونت های ناحیه مقعدی و بیماریهای التهابی روده نیز می توانند باعث ایجاد شقاق شوند. از آنجا که کودکان توانایی بیان درد و ناراحتی خود را ندارند، والدین باید با دقت به علائم ظاهری و رفتاری کودک خود توجه کنند.
خصوصا گریه کردن کودک هنگام دفع و خونریزی اندک هنگام اجابت مزاج می تواند نشانه شقاق مقعدی باشد. تشخیص دقیق و توجه به علت اصلی بروز شقاق برای درمان این عارضه بسیار مهم است. در کودکان می توان با اصلاح رژیم غذایی و افزایش مصرف مایعات و فیبر، استفاده از ملین های ملایم و رعایت بهداشت ناحیه مقعد، شقاق را در مراحل اولیه به سرعت درمان کرد.
شقاق مقعدی چیست؟
شقاق مقعدی یک ترک یا شکاف کوچک در پوست نازک اطراف مقعد است. این بیماری در کودکان ۶ تا ۲۴ ماهه شایع تر است و در کودکان بزرگتر کمتر دیده می شود. طبق تحقیقات تا 80٪ از کودکان در سال اول زندگی دچار شقاق مقعد می شوند، اما علت آن هنوز ناشناخته است. شقاق باعث درد و خونریزی شده و کودکان را آزار می دهد. این عارضه در بیشتر موارد خود به خود بهبود می یابد و در مراحل اولیه می توان آن را در خانه درمان کرد. اگر علائم شقاق بهبود نیافت فورا به پزشک مراجعه کنید زیرا شقاق مزمن به مداخلات پزشکی نیاز دارد.
علل شقاق مقعد در کودکان چیست؟
شقاق مقعدی اگرچه یک آسیب کوچک در پوشش مقعد است، اما به شدت برای کودکان آزاردهنده است. شقاق مقعد در کودکان علل مختلفی دارد، اما عمدتاً نتیجه یبوست است. مدفوع بزرگ و سفت، هنگام خروج از بدن به مقعد آسیب می رساند. علاوه بر این، درد ناشی از شقاق مقعد هنگام دفع مدفوع، کودکان را از اجابت مزاج می ترساند و منجر به یبوست مزمن می شود و کل سیستم گوارش را تحت تاثیر قرار می دهد.
عادت به زور زدن هنگام دفع مدفوع علت دیگری است که باعث افزایش فشار و ایجاد پارگی مقعد می شود. التهاب ناحیه آنورکتال یا کولیت اولسراتیو نیز احتمال ابتلا کودک به شقاق را افزایش می دهد.
بخوانید: علت خارش مقعد در کودکان و درمان آن
علائم شقاق مقعدی در کودکان
شقاق مقعدی در کودکان علائم کاملاً واضحی دارد و به راحتی قابل تشخیص است. کودکان پس از اجابت مزاج دچار بی قراری یا ناراحتی می شوند. کودکان بزرگتر برای پیشگیری از درد و ناراحتی از رفتن به توالت خودداری می کنند. علاوه بر این روی مدفوع کودک خون تازه دیده می شود.
با بررسی مقعد می توان پارگی را در امتداد پوست کانال مقعد مشاهده کرد. کودک ممکن است خارش یا سوزش را نیز در اطراف مقعد تجربه کند.
اهمیت درمان به موقع شقاق در کودکان چیست؟
اگر شقاق مقعدی را به سرعت درمان نکنید و بیش از ۶ هفته طول بکشد، خطر مزمن شدن آن زیاد است که نیاز به درمان های پیچیده تر دارد. پس از بهبودی، شقاق هنوز مستعد عود و آسیب بافتی مداوم است بنابراین باید وضعیت کودک را مورد توجه قرار دهید. علاوه بر این، اگر پارگی به اسفنکتر داخلی مقعد نفوذ کند، باعث انقباض عضله و منجر به پارگی وسیع تر می شود که برای بهبودی نیاز به درمان تخصصی دارد.
درمان شقاق مقعدی در کودکان چقدر طول می کشد؟
همانطور که گفته شد، شقاق مقعد در کودکان بسیار رایج است و اکثر آنها به خودی خود یا با درمان غیر جراحی بهبود می یابند. با درمان های خانگی علائم معمولاً پس از ۲ هفته از بین می روند، اما بهبودی کامل تا ۸ هفته طول می کشد. اگر پس از این مدت، شقاق هنوز بهبود نیافته باشد، به درمان تخصصی نیاز دارد.
روش درمان شقاق مقعدی در کودکان
اولین روشی که برای درمان شقاق مقعدی در کودکان باید در نظر بگیرید تغییر عادات زندگی و رژیم غذایی کودکان است. فیبر بیشتری در رژیم غذایی آنها بگنجانید و آب و نوشیدینی بیشتری به کودکان فیبر بدهید تا از یبوست جلوگیری شود. ورزش منظم و ملایم را در برنامه روزانه کودک خود قرار دهید.
اگر تغییر سبک زندگی و استفاده از ملین ها یا نرم کننده های مدفوع کمکی به بهبود کودک نکرد، پزشک ممکن است استفاده از کرمها یا شیاف های دارویی را برای کودکان توصیه کند. کورتیکواستروئیدها، کرم ها یا پمادهای حاوی هیدروکورتیزون برای کمک به کاهش التهاب و ناراحتی مورد استفاده می گیرند.
جراحی آخرین راه حل برای درمان شقاق مقعدی در کودکان است. جراحی شامل بریدن بخشی از عضله اسفنکتر مقعد برای کاهش اسپاسم و درد جهت کمک به بهبود زخم است. علاوه بر این جراحی ممکن است برای برداشتن شقاق و بافت فیبری اطراف آن انجام شود.
در کلینیک التیام نشیمنگاه می توانید زیر نظر متخصصان کولورکتال، شقاق مقعدی کودک را به سرعت درمان کنید. لیزر شقاق برای درمان کودکان مبتلا، یکی از بهترین روش هایی است که در این کلینیک انجام می شود.
بخوانید: فیستول مقعدی در کودکان (علل،علائم،خطرات و درمان) با عکس
روش های پیشگیری از شقاق مقعد در کودکان
- تغییر سبک زندگی و عادات غذایی در کودکان از شقاق مقعد جلوگیری کرده یا علائم بیماری را کاهش می دهد. اقدامات پیشگیرانه عبارتند از:
- فیبر بیشتری مصرف کنید حدود 20 تا 35 گرم فیبر در روز. افزایش فیبر باید به آرامی انجام شود زیرا خوردن بیش از حد فیبر می تواند به باعث نفخ شود.
- نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از یبوست – که علت اصلی این بیماری نیز هست – بسیار مهم است.
- ورزش منظم به افزایش حرکات روده و گردش خون کمک میکند تا به دفع آسان و بهبود سریع پارگی کمک کند.
- مقعد کودک را به مدت 15 تا 30 دقیقه، 2 تا 3 بار در روز در لگن آب گرم قرار دهید تا به کاهش درد و خارش کمک کند.
- به کودکان آموزش دهید که هنگام دفع مدفوع از زور زدن خودداری کنند زیرا باعث ایجاد فشار، پارگی یا ایجاد پارگی جدید در مقعد می شود.
دیگر مقالات در مورد شقاق مقعدی:
پماد GTN برای درمان شقاق مقعد با دستور مصرف آن
لیست کامل عوارض لیزر شقاق + دستوالعمل کاهش عوارض
این 10 بیماری باعث شقاق مقعدی می شود!
چرا شقاق بعد عمل باز می گردد؟ بهترین روش جلوگیری از عود شقاق
منبع:
https://www.vinmec.com/eng/blog/anal-fissure-in-children-is-worrisome-en
