انسداد غده مقعد یکی از مشکلات شایعی است که با علائم ناخوشایند و درد فراوان همراه است. این عارضه به دلیل تجمع ترشحات غدد مقعدی یا انسداد کانال آنها به دلایل مختلف رخ می دهد. غدد مقعدی با ترشح مخاط به تسهیل دفع مدفوع کمک می کنند. در شرایط عادی ترشحات این غدد از طریق کانال ها به خارج دفع می شوند ولی اگر این کانال ها مسدود شده و ترشحات در داخل غده جمع شوند منجر به التهاب، عفونت و حتی بروز آبسه مقعدی خواهد شد.
مهمترین علائمی که در صورت انسداد غده مقعد تجربه خواهید کرد شامل درد و احساس فشار در ناحیه مقعد، التهاب، تورم و در موارد شدیدتر، تب و ترشحات چرکی است. علت اصلی انسداد غده مقعدی احتمالا عدم رعایت بهداشت مناسب، التهاب های مزمن، عفونت ها و حتی آسیب به ناحیه مقعد است. درمان این عارضه در موارد خفیف استفاده از آنتی بیوتیک ها، کمپرس گرم و ماساژ ملایم است. در موارد شدیدتر جراحی برای تخلیه آبسه و باز کردن مجدد کانال غده تنها روش درمان است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علائم و علت انسداد غده مقعد و نحوه درمان این عارضه در ادامه مقاله با ما همراه باشید.
انسداد غده مقعد چیست؟
انسداد غده مقعدی یک عارضه شناخته شده است که در آن غدد کوچک موجود در ناحیه مقعد مسدود یا متورم می شوند. این غدد در دیواره مقعد و اطراف آن قرار دارند و نقش آنها ترشح مخاطی است که باعث تسهیل اجابت مزاج شده و از آسیب مقعد در حین دفع مدفوع جلوگیری می کند. وقتی که یکی از این غدد مسدود می شود، ترشحات آن در داخل غده تجمع یافته و باعث التهاب و درد خواهد شد. در برخی موارد انسداد این غدد حتی باعث ایجاد آبسه یا فیستول مقعدی می شود.
انسداد غده مقعد چقدر شایع است؟
انسداد غده مقعدی یکی از مشکلات نسبتا نادر ناحیه مقعد است که در حدود 1 تا 2 درصد از جمعیت عمومی رخ می دهد. خصوصا این عارضه در بین بزرگسالانی که دچار یبوست مزمن و بیماری های التهابی مانند کرون هستند شایع تر است.
بخوانید: مرکز درمان آبسه مقعدی با لیزر در تهران فقط 4 میلیون
علائم انسداد غده مقعد
انسداد غده مقعد بسته به شدت انسداد و عوارض آن با علائم مختلفی همراه است که شامل موارد زیر است:
درد و ناراحتی
از شایع ترین علائم انسداد غده مقعدی، احساس درد یا ناراحتی در ناحیه مقعد است که خصوصا هنگام نشستن یا حرکت کردن بدتر می شود.
تورم و التهاب
ناحیه اطراف مقعد در نتیجه التهاب غده مقعدی متورم و قرمز شده و در معاینات بالینی کاملا مشخص خواهد بود.
وجود برآمدگی یا توده
در صورت انسداد غدد مقعدی یک برآمدگی دردناک یا توده مانند در اطراف مقعد قابل لمس است و در معاینات نیز قابل مشاهده است.
ترشح چرکی یا خونریزی
در صورت عفونی شدن غده مسدود شده، ترشحات چرکی یا حتی خونریزی از ناحیه مقعد را تجربه خواهید کرد.
تب و احساس ناخوشی
در مواردی که انسداد غدد مقعدی باعث ایجاد عفونت یا آبسه شود فرد مبتلا دچار تب و علائم عمومی ناخوشی مانند سردرد و ضعف عمومی خواهد شد که در این شرایط حتما باید جهت درمان به پزشک مراجعه کنید.
علت انسداد غده مقعد چیست؟
التهاب غدد مقعدی
التهاب غدد مقعد به دلیل عفونت های باکتریایی، ویروسی یا قارچی یکی از دلایل شایع انسداد غده مقعدی است. وجود التهاب باعث مسدود شدن مسیر خروج ترشحات و تجمع آنها در داخل غده خواهد شد.
عفونت ها
عفونت های باکتریایی یکی دیگر از دلایل انسداد غدد مقعدی هستند. عدم تخلیه ترشحات و تکثیر باکتری ها در غده مقعدی منجر به آبسه مقعدی خواهد شد.
عدم رعایت بهداشت
عدم رعایت بهداشت شخصی ناحیه مقعد و تجمع مواد زائد یکی از دلایل دیگری است که غدد مقعدی را مسدود و منجر به التهاب می شود.
آسیب یا ضربه
ضربه و آسیب ناحیه مقعد، چه به طور تصادفی یا در نتیجه سوانح و جراحی ممکن است به بافت های اطراف غده های موجود در مقعد آسیب زده و مسیر ترشحی غده را مسدود کند.
بیماری های گوارشی
برخی بیماری های گوارشی مانند بیماری های التهابی روده (مثلاً بیماری کرون) تاثیر منفی بر عملکرد غدد مقعدی داشته و منجر به انسداد و عفونت می شوند.
به نقل از وب سایت crsgh.com
A series of anal glands runs along your rectum and anus. The function of anal glands is well known in most animals: The glands produce and release powerful, scented oils that mark territory and help the animals identify one another. Researchers aren’t quite certain why human still have anal glands.
But just as the anal glands in dogs sometimes get clogged and infected, the same can happen in humans. If your anal gland is infected and filled with pus, you have an abscess. You can develop an abscess anywhere around or inside your anus or rectum.
در امتداد راست روده و مقعد مجموعه ای از غدد مقعدی قرار دارد. عملکرد این غدد در بیشتر حیوانات به خوبی شناخته شده است غدد روغن های معطر و قوی تولید و ترشح میکنند که برای علامتگذاری قلمرو و کمک به شناسایی یکدیگر استفاده میشود. پژوهشگران کاملا مطمئن نیستند که چرا انسان ها هنوز غدد مقعدی دارند.
اما همان طور که غدد مقعدی در سگ ها گاهی دچار انسداد و عفونت میشوند این اتفاق میتواند در انسان نیز رخ دهد. اگر غده مقعدی شما عفونت کند و از چرک پر شود شما دچار آبسه خواهید شد. آبسه میتواند در هر نقطه اطراف یا داخل مقعد و راست روده ایجاد شود.
منبع: https://www.crsgh.com/blog/signs-of-an-abscess-and-what-having-one-means
انسداد غده مقعد چگونه تشخیص داده می شود؟
پزشک برای تشخیص انسداد غده مقعد ابتدا علائم و سابقه پزشکی شما را بررسی خواهد کرد. سپس مقعد و رکتوم را معاینه می کند تا درد، قرمزی، تورم یا وجود آبسه مقعدی را بررسی کند.
اگر هیچ علامت قابل مشاهده ای روی سطح پوست شما وجود نداشته باشد از آندوسکوپ برای مشاهده داخل کانال مقعد و رکتوم استفاده خواهد کرد. همچنین ممکن است از MRI یا سونوگرافی نیز برای تشخیص دقیق تر استفاده شود.
آیا انسداد غده مقعد خود به خود بهبود خواهد یافت؟
در موارد خفیف و اگر انسداد منجر به عفونت نشده باشد احتمال بهبودی آن با مراقبت و درمان های خانگی وجود دارد اما در صورت عفونت و التهاب شدید حتما جهت درمان نیاز به مداخله پزشکی خواهید داشت.
نحوه درمان انسداد غده مقعد
نحوه درمان انسداد غده مقعد بسته به شدت متفاوت است و به روش های مختلفی امکان پذیر است.
درمان خانگی
استفاده از حمام سیتز گرم سه تا چهار بار در روز، مصرف ملین ها برای تسهیل اجابت مزاج و استفاده از گاز استریل یا پد کوچک برای جذب ترشحات ناحیه مقعد در موارد خفیف این بیماری توصیه می شود.
دارو درمانی
داروهایی که برای درمان انسداد غدد مقعد تجویز می شوند شامل آنتی بیوتیک ها، داروهای ضد التهاب و مسکن ها هستند. این داروها به درمان عفونت و التهاب غده مسدود شده و تسکین درد کمک می کنند.
درمان با طب سنتی
در طب سنتی استفاده موضعی از روغن نارگیل و مصرف خوراکی روغن زیتون به ترتیب برای کاهش التهاب و دفع راحت تر مدفوع توصیه می شود. استفاده موضعی روغن بنفشه، سیاهدانه و همچنین عسل نیز می تواند به درمان التهاب و عفونت کمک کند.
درمان کلینیکی
تخلیه عفونت تحت بی حسی موضعی رایج ترین درمان کلینیکی است که برای بهبود انسداد غدد مقعدی استفاده می شود. در مواردی که انسداد منجر به بروز آبسه شده باشد تنها با جراحی می توان به درمان این عارضه کمک کرد.
منبع:
