افتادگی روده بزرگ یا پرولاپس رکتوم یکی از بیماری های نادری است که در اثر ضعف عضلات و رباط های نگهدارنده روده یا کف لگن رخ می دهد. این ساختار های کنترلگر تحت تاثیر عواملی مانند افزایش سن، زایمان های متعدد، یبوست مزمن یا فشار زیاد هنگام دفع به تدریج ضعیف شده و توانایی خود برای کنترل رکتوم را از دست می دهند. در این شرایط آخرین قسمت روده بزرگ یا رکتوم از موقعیت اصلی خود خارج شده و به سمت پایین یا حتی بیرون از مقعد جابجا می شود.
افتادگی روده بزرگ باعث مشکلات فیزیکی و روانی متعددی شده و بر کیفیت زندگی فرد مبتلا اثر منفی می گذارد. این عارضه با دردهای شکمی، ناتوانی در کنترل گاز یا مدفوع و در موارد شدید با بیرون زدگی قابل مشاهده رکتوم از مقعد همراه است. در صورت عدم درمان به موقع افتادگی رکتوم منجر به عفونت های مکرر، خونریزی یا زخم در ناحیه پرولاپس شده خواهد شد. روش های درمان افتادگی روده بزرگ بسته به شدت متفاوت بوده و با تغییر سبک زندگی، انجام تمرینات تقویت کننده عضلات کف لگن، درمان یبوست و جراحی برای بازگرداندن و تثبیت روده در محل طبیعی قابل درمان است.
افتادگی روده بزرگ چیست؟
افتادگی روده بزرگ یا پرولاپس رکتوم وضعیتی است که در آن راست روده از مقعد بیرون می زند. راست روده یا رکتوم آخرین بخش روده بزرگ و محل ذخیره مدفوع است. افتادگی روده بزرگ یک عارضه نادر است و از نظر شدت می تواند خفیف یا شدید باشد.
موارد خفیف اغلب بدون نیاز به جراحی درمان می شود اما موارد شدید افتادگی روده برای درمان به مداخلات جراحی نیاز دارد. موارد خفیف غالباً بدون جراحی قابل درمان است اما موارد شدید نیاز به جراحی دارد. در کلینیک التیام نشیمنگاه افتادگی روده بزرگ به سرعت توسط متخصصان کولورکتال این مجموعه درمان می شود تا از عوارض بعدی جلوگیری شود.
بخوانید: معرفی موثرترین حرکات ورزشی برای درمان پرولاپس رکتوم
علل افتادگی روده بزرگ
علائم افتادگی روده بزرگ بر اساس شدت این عارضه متفاوت بوده و به تدریج ظاهر می شوند. مهمترین علائمی که فرد مبتلا تجربه می کند احساس برآمدگی در مقعد است. گاهی اوقات رکتوم موقع اجابت مزاج بیرون زده و مجددا به داخل برمی گردد. درد در ناحیه مقعد، ترشحات مخاطی، یبوست یا بی اختیاری در دفع و خونریزی مقعدی سایر علائمی هستند که تجربه خواهید کرد.
انواع افتادگی روده بزرگ
انواع مختلفی افتادگی روده بزرگ وجود دارد که هر یک با علائم خاصی همراه است. در افتادگی خارجی که به عنوان پرولاپس کامل نیز شناخته می شود کل راست روده از مقعد بیرون زده است و نیاز به عمل جراحی دارد.
در افتادگی مخاطی تنها پوشش مخاطی رکتوم از مقعد بیرون میآید. در افتادگی داخلی که پرولاپس ناقص نامیده می شود رکتوم روی خود جمع شده است اما از مقعد بیرون نیامده است.
روش تشخیص افتادگی روده بزرگ
برای تشخیص افتادگی روده بزرگ پزشک از شما در رابطه با علائم خواهد پرسید و سپس معاینات رکتوم را انجام می دهد تا شدت افتادگی رکتوم مشخص شود. علاوه بر این از روش های دیگری مانند سونوگرافی مقعد، کولونوسکوپی، پروکتوگرافی، پروکتوسیگموئیدوسکوپی و تصویر برداری MRI برای ارزیابی دقیق تر و شدت عارضه استفاده خواهد شد.
روش های درمان افتادگی روده بزرگ
درمان افتادگی روده بزرگ بسته به شدت و نوع افتادگی به روش های مختلفی انجام می شود که در ادامه شرح داده شده است.
درمان خانگی
در موارد خفیف افتادگی روده بزرگ، درمان های خانگی می توانند موثر باشند. مصرف فیبر بالا در رژیم غذایی و آب کافی برای جلوگیری از یبوست و نیاز به زور زدن جهت اجابت مزاج بسیار مهم است. استفاده از حمام سیتز ولرم و همچنین قرار دادن یک حوله مرطوب و گرم روی مقعد به بازگشت روده به داخل مقعد کمک خواهد کرد. علاوه بر این ماساژ روغن های گیاهی مثل روغن زیتون روی شکم و اطراف ناف و استفاده از ملین های طبیعی مانند خاکشیر بسیار موثر است.
درمان با ورزش
با ورزش می توان موارد خفیف تا متوسط افتادگی روده را درمان کرد. برای این منظور باید عضلات کف لگن را تقویت کنید زیرا ضعف این عضلات به دلایل مختلف، ساختار حمایتی اندام های موجود در کف لگن از جمله رکتوم را از بین می برد. برای تقویت این عضلات پیاده روی، یوگای اصلاح شده، شنا، پیلاتس و تمرینات کگل بسیار مفید است. با انجام منظم این ورزش ها می توانید بدون نیاز به جراحی به بازگشت رکتوم به موقعیت اصلی خود در داخل مقعد کمک کنید. توجه داشته باشید که تا بهبودی کامل از ورزش هایی مانند دویدن، دراز و نشست و وزنه برداری خودداری نمایید.
طب سنتی خیراندیش
درمان افتادگی روده بزرگ در طب سنتی با تاکید بر اصلاح روش تغذیه انجام می شود. مصرف انجیر خیسانده شده در آب یا گلاب، صبح به صورت ناشتا برای درمان یبوست، مصرف آلو بخارا و سویق برای کمک به عملکرد روده ها بسیار توصیه شده است.
علاوه بر این استفاده از زیتون و روغن زیتون همراه با وعده های غذایی یا به صورت ناشتا با اثرات ملینی قوی باعث نرم شدن مدفوع و اجابت مزاج بدون نیاز به زور زدن خواهد شد. این روش ها در درمان افتادگی خفیف رکتوم موثر هستند.
درمان کلینیکی
فیزیوتراپی کف لگن یکی از روش های غیر جراحی است که با تقویت عضلات کف لگن به درمان افتادگی خفیف رکتوم کمک می کند. پزشک با روش های هدفمند و بایوفیدبک به تقویت عضلات کف لگن و درمان افتادگی روده کمک خواهد کرد.
یکی دیگر از درمان های موثر افتادگی روده بزرگ استفاده از لیزر تراپی است. لیزر با کمترین درد و خونریزی و دوره نقاهت کوتاه به درمان افتادگی روده کمک می کند. این روش در حال حاضر به عنوان جایگزین جراحی سنتی در بسیاری از کلینیک های خصوصی انجام می شود. در کلینیک التیام نشیمنگاه با استفاده از بهترین تجهیزات لیزری افتادگی روده بزرگ به سرعت درمان می شود.
در موارد شدید افتادگی روده که رکتوم از مقعد بطور کامل بیرون زده و با درد و خونریزی همراه است تنها راه درمان جراحی است. زیرا با هیچ روشی نمی توان افتادگی کامل را درمان کرد و تنها با جراحی می توان این عضو را به موقعیت قبلی بازگرداند.
بخوانید:
پاسخ به تمامی سوالات در مورد پرولاپس رکتوم
پاسخ پزشک به سوالات کمتداول شما
آیا افتادگی روده باعث بی اختیاری مدفوع می شود؟
بله، گاهی افتادگی روده باعث ضعیف شدن عضلات مقعد می شود و فرد نمی تواند مدفوع را نگه دارد.
آیا افتادگی روده خطرناک است؟
در بیشتر موارد خطرناک نیست، اما اگر درمان نشود ممکن است باعث عفونت، زخم یا بی اختیاری شود.
برای جلوگیری از افتادگی روده چه غذایی بخوریم؟
غذاهای پرفیبر مثل سبزی، میوه، نان سبوس دار و آب زیاد کمک می کنند تا یبوست نگیرید و روده آسیب نبیند.
آیا زایمان طبیعی باعث افتادگی رکتوم می شود؟
بله، زایمان های سخت یا متعدد می توانند عضلات کف لگن را ضعیف کنند و باعث افتادگی شوند.
آیا رابطه مقعدی باعث افتادگی روده می شود؟
بله، رابطه مقعدی مکرر می تواند به عضلات و بافت های اطراف مقعد آسیب بزند و خطر افتادگی را بالا ببرد.
منبع:
