پرینه بخشی از بدن است که در زنان بین واژن و مقعد و در مردان بین کیسه بیضه و مقعد قرار دارد. این ناحیه به ویژه زمانی که در معرض فشار و کشش شدید قرار می گیرد دچار پارگی خواهد شد. در واقع پارگی پرینه یکی از عوارض شایع زایمان های طبیعی است و می تواند پیامدهای جسمی و روانی متعددی به همراه داشته باشد. علاوه بر زایمان طبیعی علل مختلفی در بروز پارگی پرینه نقش دارند و درمان ها بسته به شدت پارگی متفاوت هستند.
از مداخلات ساده مانند بخیه زدن تا جراحی های ترمیمی برای این منظور مورد استفاده قرار می گیرد. درمان به موقع آسیب و پارگی پرینه بسیار مهم است زیرا از عفونت، درد مزمن، یا مشکلات عملکردی در ناحیه لگن جلوگیری می کند. برای درمان پارگی پرینه مراجعه به یک مرکز درمانی معتبر بسیار مهم است. در کلینیک التیام نشیمنگاه جراحان متخصص با بهترین و کم عارضه ترین روش ها به درمان پارگی پرینه کمک می کنند تا به سرعت از درد و ناراحتی خلاص شوید.
پارگی پرینه چیست؟
پارگی پرینه به آسیب پوست و بافت ناحیه بین دهانه واژن و مقعد که به عنوان پرینه شناخته می شود، اشاره دارد. این ناحیه می تواند در حین زایمان، رابطه جنسی نامناسب یا وارد کردن جسم خارجی به واژن آسیب ببیند و پاره شود. پارگی پرینه بر اساس میزان پارگی به چهار درجه طبقه بندی می شوند:
- پارگی درجه اول: فقط مخاط واژن (داخلی ترین لایه واژن) را درگیر می کند.
- پارگی درجه دوم: آسیب ایجاد شده به عضلات واژن و پوست پرینه امتداد می یابد.
- پارگی درجه سوم: پارگی گسترده است و عضلات اطراف مقعد (اسفنکتر مقعد) را نیز درگیر می کند.
- پارگی درجه چهار: پارگی شدیدتر است و از واژن شروع شده و پس از عبور از اسفنکتر مقعد به داخل پوشش رکتوم کشیده می شود.
شایع ترین پارگی ها درجه یک و دو بوده و پارگی های درجه سه و چهار کمتر رایج هستند و نیاز به مراقبت های بیشتری جهت درمان دارند.
چرا پارگی پرینه اتفاق می افتند؟
عوامل متعددی باعث پارگی پرینه می شوند که مهمترین آنها زایمان طبیعی است. نوزاد بزرگ، موقعیت نادرست نوزاد و نیاز به کمک حین زایمان مهمترین دلیل پارگی پرینه است.
علاوه بر این در اولین زایمان احتمال آسیب پرینه بیشتر است. اپیزیوتومی که برای بزرگ کردن دهانه واژن انجام می شود و زایمان سریع و شدید به دلیل وارد کردن فشار به پرینه ممکن است باعث پارگی این ناحیه شود.
همچنین یبوست شدید، رابطه جنسی تهاجمی، برخورد جسم تیز، نواقص و ضعف مادرزادی پرینه علل دیگری است که باعث پارگی پرینه می شود. خشکی پوست ناحیه پرینه پس از زایمان یا در دوره یائسگی نیز می تواند باعث پارگی یا آسیب پرینه شود.
علائم پارگی پرینه
علائم پارگی پرینه به شدت و میزان پارگی بستگی دارد. در پارگی های خفیف مقداری درد و خونریزی تجربه خواهید کرد اما در موارد شدیدتر، تورم یا کبودی در ناحیه پرینه، درد یا ناراحتی هنگام ادرار یا اجابت مزاج، خونریزی واژینال، درد هنگام مقاربت و مشکل در کنترل گاز یا مدفوع که خصوصا در پارگی درجه سوم یا چهارم رخ می دهد مهمترین علائم این عارضه هستند.
عوارض و خطرات پارگی پرینه چیست؟
پارگی پرینه بر اساس شدت می تواند عوارض و خطراتی برای افراد ایجاد کند که عبارتند از درد شدید مداوم، درد هنگام مقاربت، خونریزی، عفونت، بی اختیاری ادرار و مدفوع. برای پیشگیری از این مشکلات باید در اسرع وقت نسبت به درمان آسیب پرینه اقدام کنید.
پارگی پرینه چگونه درمان می شود؟
درمان پارگی پرینه بسته به شدت آن متفاوت است. پارگی های درجه اول معمولاً جزئی هستند، نیازی به بخیه ندارند با مراقبت های خانگی درمان می شوند.
پارگیهای درجه دوم معمولاً برای ترمیم عضلات واژن و پوست پرینه نیاز به بخیه دارند. اغلب از بخیه های قابل جذب برای این منظور استفاده می شود.
پارگیهای درجه سوم و چهارم نیاز به ترمیم جراحی گسترده تری دارند که معمولاً تحت بی حسی موضعی یا منطقه ای انجام می شود. دوره بهبودی این پارگی ها طولانی تر است و ممکن است شامل فیزیوتراپی یا سایر مداخلات برای بازیابی عملکرد عضلات و جلوگیری از عوارضی مانند بی اختیاری باشد.
بخوانید: بهترین گیاهان دارویی برای درمان آبسه مقعد (لیست 10 تایی)
آیا می توان برای درمان پارگی پرینه از پماد استفاده کرد؟
در موارد خفیف پارگی خصوصا بعد از زایمان طبیعی پزشک برای شما پمادهایی با خاصیت ضد التهابی و ترمیم کننده مانند هیدروکورتیزون را تجویز خواهد کرد.
مراقب های بعد از درمان پارگی پرینه چگونه است؟
برای کاهش درد و سوزش ناشی از بخیه ها می توانید از مسکن های بدون نسخه استفاده کنید. استفاده از حمام سیتز ولرم به صورت روزانه نیز باعث کاهش درد و ناراحتی خواهد شد. رعایت بهداشت ناحیه، استفاده از آب ولرم برای شستشو و اجتناب از یبوست در این دوره بسیار مهم است و به تسریع روند بهبودی کمک می کند. در دوره بهبودی از فعالیت های شدید خودداری کنید و خصوصا روزهای ابتدایی بیشتر استراحت کنید. تغذیه سالم نیز نقش مثبتی در تسریع بهبودی خواهد داشت. از رابطه جنسی نیز تا بهبودی کامل خودداری نمایید.
دوره نقاهت پس از ترمیم پارگی پرینه چقدر است؟
در موارد خفیف دوره بهبودی حدود ۲ تا ۳ هفته و در موارد شدید ممکن است تا چند ماه طول بکشد.
آیا پارگی پرینه تأثیری در روابط جنسی دارد؟
بله، برخی زنان پس از ترمیم پرینه در رابطه جنسی دچار درد و ناراحتی یا کاهش میل جنسی می شوند.
بخوانید: زخم مقعدی علل، علائم و درمان آن (خانگی-دارو-پیشرفته)
آیا بافت اسکار ناشی از پارگی پرینه مشکل ساز خواهد بود؟
بافت اسکار بخش طبیعی از روند بهبودی است با مدیریت صحیح از طریق فیزیوتراپی و درمان های موضعی می توان به جلوگیری اسکار و بهبود تحرک بافت های ناحیه پرینه کمک کرد.
چگونه از پارگی پرینه پیشگیری کنیم؟
روش های مختلفی برای پیشگیری از پارگی پرینه وجود دارد که یکی از آنها استفاده از روان کننده در کانال واژن هنگام زایمان است. کمپرس گرم پرینه هنگام زایمان و ماساژ این ناحیه چند هفته قبل از زایمان نیز می تواند به پیشگیری از پارگی پرینه کمک کند.
علاوه بر این درمان خشکی پوست ناحیه با استفاده از مرطوب کننده می تواند احتمال پارگی را کاهش دهد. همچنین جلوگیری از یبوست و رابطه جنسی تهاجمی نیز بسیار مهم است.
منبع:
https://www.mendwellhealth.com/all-conditions/perineal-tearing
