فیستول مقعدی یکی از آن مشکلات پزشکی است که شاید در نگاه اول ساده به نظر برسد اما درمان آن می تواند به یک چالش طولانی و خسته کننده تبدیل شود. سالانه حدود 90000 عمل جراحی فیستول مقعدی پیچیده در آمریکا انجام می شود و بیشتر این بیماران مردان 18 تا 50 ساله هستند که در اوج سال های فعالیت و کار خود قرار دارند.
فیستول مقعدی چیست و چرا درمان آن دشوار است؟
برای درک بهتر این موضوع باید ابتدا با آناتومی ناحیه مقعد آشنا شویم. کانال مقعدی توسط مجموعه ای از عضلات حلقوی به نام اسفنکتر احاطه شده است. اسفنکتر داخلی یک عضله غیرارادی است که به صورت خودکار کار می کند و اسفنکتر خارجی یک عضله ارادی است که کنترل دفع را بر عهده دارد.
فیستول مقعدی یک مجرای غیرطبیعی است که بین کانال مقعدی و پوست اطراف مقعد ایجاد می شود. این مجرا دارای دو دهانه است: دهانه داخلی که در داخل کانال مقعدی قرار دارد و دهانه خارجی که روی پوست اطراف مقعد دیده می شود.
فیستول های ترانس اسفنکتریک یعنی فیستول هایی که از میان عضلات اسفنکتر عبور می کنند. این نوع فیستول ها به دلیل عبور از عضلات حیاتی کنترل دفع درمان بسیار پیچیده تری دارند.
چرا روش های سنتی کافی نیستند؟
روش های جراحی فعلی برای درمان فیستول های پیچیده شامل موارد زیر هستند:
- فلپ پیشرفته اندوآنال: در این روش یک لایه بافتی از دیواره رکتوم جدا شده و روی دهانه داخلی فیستول کشیده می شود
- روش LIFT: در این تکنیک مجرای فیستول در فضای بین اسفنکتر داخلی و خارجی بسته می شود
- ستون برشی: یک نخ جراحی از مجرای فیستول عبور داده شده و به تدریج عضله را می برد
- فیستولوتومی با ترمیم اسفنکتر: مجرای فیستول به طور کامل باز شده و سپس عضله ترمیم می شود
مشکل اصلی این روش ها نرخ موفقیت پایین آن ها است. نرخ بهبودی بدون عود در روش فیستولوتومی با ترمیم اسفنکتر 52.7 درصد و در روش LIFT حدود 60 درصد و در روش فلپ حدود 50 درصد گزارش شده است. همچنین خطر بی اختیاری مدفوع در این روش ها بین 10 تا 20 درصد است.
بخوانید: عمل فیستول به روش لیفت lift + هزینه آن +مقایسه جامع
BioHealx چیست و چگونه کار می کند؟
ایمپلنت زیستی BioHealx که توسط شرکت ایرلندی Signum Surgical توسعه یافته یک ایمپلنت مارپیچی قابل جذب زیستی است. این ایمپلنت از جنس پلی لاکتیک گلیکولیک اسید (PLGA) ساخته شده و 9.1 میلی متر طول و 5.1 میلی متر قطر خارجی دارد.
مکانیسم عمل
ایده اصلی پشت این ایمپلنت بسیار هوشمندانه است. مشکل اصلی در شکست جراحی های سنتی، عدم بهبودی اولیه در بخش گذرنده از عضله مجرای فیستول است. BioHealx این مشکل را با فشرده کردن بافت اطراف مجرای فیستول و نزدیک کردن بافت ها به یکدیگر حل می کند.
طراحی مارپیچی ایمپلنت، ورود به بافت اطراف دهانه داخلی و مجرای فیستول را آسان می کند. خارهای موجود در محیط بیرونی ایمپلنت از جابجایی یا بیرون زدگی ایمپلنت پس از کاشت جلوگیری می کنند.
مراحل روش BAFT
- مرحله 1 – آماده سازی مجرا: چند هفته قبل از عمل یک نخ مخصوص (ستون) از مجرای فیستول عبور داده می شود تا مسیر مشخص شود و دیواره مجرا آماده گردد
- مرحله 2 – پاکسازی مجرا: نخ ستون خارج شده و داخل مجرا کامل تمیز می شود تا بافت های عفونی برداشته شوند
- مرحله 3 – نمایان کردن دهانه داخلی: یک فلپ بافتی کوچک کنار زده می شود تا دهانه داخلی فیستول و محل کاشت ایمپلنت دیده شود
- مرحله 4 – کاشت ایمپلنت: ایمپلنت مارپیچی BioHealx وارد مجرا شده و بافت های اطراف را به هم فشرده می کند تا ترمیم اولیه رخ دهد
- مرحله 5 – پوشاندن و تکمیل: فلپ روی دهانه داخلی بخیه می شود و دهانه خارجی برای تخلیه ترشحات تا حدی باز می ماند
نکته مهم این است که تمامی این مراحل بدون آسیب رساندن به عضله اسفنکتر یا ایجاد اختلال در کانال مقعدی انجام می گیرد.
نتایج کارآزمایی بالینی: اعداد چه می گویند؟
یک کارآزمایی بالینی چندمرکزی در مجارستان با مشارکت 32 بیمار بزرگسال (27 مرد و 5 زن) انجام شد. میانگین سنی شرکت کنندگان 49.9 سال بود و پیگیری آن ها بین 12 تا 40 ماه با میانگین 23.4 ماه ادامه یافت.
نرخ بهبودی
از 32 فیستول ترانس اسفنکتریک 27 مورد (84.4 درصد) بدون هیچ گونه عود مجدد بهبود یافتند. این نرخ بهبودی به طور قابل توجهی بالاتر از روش های سنتی است که نرخ موفقیت آن ها نزدیک به 60 درصد گزارش شده است.
حفظ کنترل دفع
یکی از مهم ترین دغدغه های بیماران حفظ کنترل دفع است. نتایج نشان داد که نمرات کیفیت زندگی مرتبط با بی اختیاری مدفوع (FIQL) برای 30 نفر از 31 بیمار (96.8 درصد) پایدار یا بهبود یافته بود. این نتیجه بسیار چشمگیر است چون در روش های سنتی اختلال در کنترل دفع یک عارضه شایع و نگران کننده است.
عوارض
نرخ عوارض 30 روزه 12.5 درصد بود و تمامی عوارض محدود به زخم فیستولکتومی بود (شامل 1 مورد خونریزی نیازمند هموستاز و 1 مورد عفونت و 1 مورد ترشح و 1 مورد درد خفیف). هیچ عارضه ای مرتبط با خود ایمپلنت در هیچ زمانی مشاهده نشد.
آیا ایمپلنت فیستول مقعد BioHealx در ایران موجود است؟
این ایمپلنت در حال حاضر در ایران موجود نیست. در ایران برای درمان فیستول مقعدی بیشتر از روش های جراحی سنتی و لیزر CO2 فیستول استفاده می شود.
- در بیمارستان ها: روش های جراحی سنتی مانند فیستولوتومی و فلپ و LIFT انجام می شود
- در کلینیک های تخصصی: مانند کلینیک التیام نشیمنگاه از جراحی لیزری CO2 استفاده می شود که کم تهاجمی تر است و دوره نقاهت کوتاه تری دارد.
مزایای منحصر به فرد روش BAFT
- بدون برش عضلات: در این روش نیازی به بریدن یا جدا کردن عضلات اسفنکتر نیست و بافت های سالم آسیب نمی بینند
- یک عمل کافی است: برخلاف روش های لیزر که گاهی نیاز به اقدامات اضافی دارند در BAFT همه کارها در یک جلسه انجام می شود
- ایمپلنت خودش حل می شود: ایمپلنت ظرف 6 تا 12 ماه در بدن جذب می شود و هیچ جسم خارجی دائمی در بدن باقی نمی ماند
- اگر جواب نداد مشکلی پیش نمی آید: چون آسیبی به بافت ها وارد نمی شود، در صورت عدم موفقیت بیمار همچنان می تواند از روش های دیگر استفاده کند
- یادگیری آسان برای جراحان: جراحان به سرعت این تکنیک را یاد می گیرند و 94 درصد آن ها تمایل به استفاده از این روش دارند
بخوانید: جراحی فیستول با پلاگین بیوپروتز + درصد موفقیت و هزینه + فیلم جراحی
داستان پشت این نوآوری
ایده اولیه ایمپلنت BioHealx به سال 2013 بازمی گردد. ایون بمبری و موشه زیلواسمیت بنیان گذاران Signum Surgical در جریان یک دوره فلوشیپ دولتی در ایرلند با یکدیگر آشنا شدند. آن ها شاهد شکست های مکرر جراحی های سنتی در درمان فیستول های مقعدی بودند که اغلب نیازمند 4 عمل یا بیشتر بودند.
بمبری می گوید: «ما فهمیدیم که دلیل اصلی شکست جراحی های قبلی این است که بخشی از مجرای فیستول که از میان عضلات رد می شود، درست ترمیم نمی شود. هدف ما این بود که این مجرا را ببندیم بدون اینکه به عضلات کنترل دفع آسیب بزنیم.»
در سال 2016 آن ها شرکت Signum Surgical را تاسیس کردند و پس از سال ها تحقیق و آزمایش های بالینی و اصلاح طراحی موفق به دریافت تاییدیه FDA شدند.
سخن پایانی
فیستول مقعدی پیچیده یکی از آن مشکلات پزشکی است که می تواند سال ها زندگی بیمار را تحت تاثیر قرار دهد. درد مقعدی و ترشحات بدبو و عفونت های مکرر و نیاز به جراحی های متعدد همگی کیفیت زندگی را به شدت کاهش می دهند.
ظهور ایمپلنت BioHealx و روش BAFT نقطه عطفی در درمان این بیماری است. نرخ بهبودی 84.4 درصدی بدون عود و حفظ کنترل دفع در 96.8 درصد بیماران و عدم وجود عوارض مرتبط با ایمپلنت همگی نشان دهنده یک پیشرفت واقعی در این حوزه هستند.
همان طور که دکتر ادیسون می گوید: «ما بسیار خوش بین هستیم. این ایمپلنت ایمن و موثر و استفاده از آن آسان است. اگر موفق عمل کند می تواند بیماران را از سال ها درمان دردناک و ناامیدکننده نجات دهد.»
منبع:
https://www.northwell.edu/news/the-latest/first-anal-fistula-surgery-in-us-with-biohealx-implant
