هموروئید یکی از مشکلات شایع دوران بارداری است که ناشی از تغییرات هورمونی، افزایش حجم خون و فشار رحم بر روی عروق موجود در ناحیه مقعد است. هموروئید باعث درد، تورم و ناراحتی های متعدد برای مادر باردار می شود و کیفیت زندگی او را تحت تأثیر قرار می دهد. با توجه به محدودیت های دارویی در دوره بارداری معمولا روش های ساده تری مانند ورزش و تغییرات سبک زندگی به عنوان راهکار موثر در کاهش علائم هموروئید و پیشگیری از تشدید آن توصیه می شوند.
فعالیت بدنی منظم با بهبود عملکرد دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست نقش مهمی در پیشگیری و درمان هموروئید دارد. ورزش در دوران بارداری به بهبود گردش خون و تقویت عضلات کف لگن کمک کرده و فشار وارده بر وریدهای مقعدی را کاهش می دهد. نوع و مدت ورزش باید با دقت و بر اساس شرایط جسمانی مادر باردار مشخص شود تا عوارضی برای جنین نداشته باشد.
چرا هموروئید در دوران بارداری شایع است؟
هموروئید یک بیماری نشیمنگاهی رایج است که همه افراد را در سنین مختلف تحت تاثیر قرار می دهد اما بیشتر مادران باردار در سه ماهه سوم، از حدود هفته ۲۸ به آن مبتلا می شوند. افزایش حجم خون و همچنین فشار ناشی از بزرگ شدن رحم و رشد جنین مهمترین دلیل شیوع این بیماری در دوران بارداری است.
علاوه بر این هورمونهای بارداری باعث کند شدن حرکات روده و در نتیجه یبوست می شوند. دفع مدفوع سفت و زور زدن برای اجابت مزاج به عروق ناحیه رکتوم فشار وارد کرده و باعث التهاب و تورم آنها می شود. همچنین سطح بالاتر پروژسترون در دوره بارداری باعث شل شدن دیواره رگ ها شده و باعث می شود راحت تر متورم شوند.
هموروئید در بارداری چقدر طول می کشد؟
همانطور که گفته شد هموروئید بارداری در سه ماهه سوم از حدود هفته ۲۸ شروع شده و تا چند هفته پس از زایمان ادامه خواهد داشت. به خصوص اگر زایمان طبیعی داشته باشید، فشار ناشی از آن عروق موجود در رکتوم را تحریک می کند. این بدان معناست که این بیماری ممکن است بدتر از قبل شود. گاهی اوقات نیز هموروئید پس از زایمان به دلیل متعادل شدن سطح هورمونها، حجم خون و کاهش فشار رحم خود به خود بهبود می یابد.
چگونه ورزش به درمان هموروئید در دوران بارداری کمک می کند؟
ورزش و فعالیت بدنی به بهبود جریان خون در ناحیه لگن و اندام های تحتانی کمک می کند. در نتیجه باعث کاهش تورم و التهاب عروق هموروئیدی می شود.
یبوست عامل اصلی تشدید هموروئید به شمار می رود. ورزش با تحریک حرکت رودهها به پیشگیری و درمان یبوست کمک خواهد کرد.
تمرینات مخصوص مانند تمرینات کگل، عضلات کف لگن را تقویت کرده و با پشتیبانی از اعضا موجود در لگن، فشار روی عروق هموروئیدی را کاهش می دهد.
ورزش منظم با کنترل وزن و بهبود وضعیت بدن فشار وارد شده بر عروق موجود در مقعد و لگن را کاهش داده و باعث ترشح هورمون های شادی بخش و کاهش استرس میشود که کیفیت زندگی مادر باردار را بالا می برد.
بخوانید: درمان هموروئید با پماد و شیاف ایپروئید + مزایا و معایب
بهترین ورزش ها برای درمان هموروئید در بارداری
در دوران بارداری، انتخاب ورزش های مناسب برای درمان هموروئید بسیار مهم است زیرا نباید فشار اضافی به مادر یا جنین وارد شود. بنابراین تنها ورزش های سبک توصیه می شود که بهترین آنها پیاده روی است
پیاده روی سبک و منظم موثرترین ورزش برای بهبود گردش خون، افزایش فعالیت روده ها و جلوگیری از یبوست است. علاوه بر این تمرینات کگل باعث تقویت عضلات کف لگن شده و به کاهش تورم و پیشگیری از هموروئید کمک می کند.
شنا یکی دیگر از ورزش های مفید در دوره بارداری است که باعث بهبود گردش خون و کاهش تورم عروق بواسیری می شود. آب فشار روی بدن را کاهش داده و به مادران باردار احساس راحتی و سبک می دهد.
حرکات ملایم یوگا مخصوص دوران بارداری نیز در این دوره به بهبود انعطاف پذیری، گردش خون و آرامش روانی کمک می کند.
حرکات کششی و تقویتی لگن نیز در دوره بارداری بسیار مفید است. تمرینات کششی ملایم ناحیه لگن و عضلات شکم با بهبود گردش خون و کاهش تورم عروق بواسیری به بهبود هموروئید کمک خواهد کرد.
اسکات با تقویت پاها و عضلات مرکزی به کاهش فشار در ناحیه لگن کمک کرده و همچنین گردش خون را بهبود می بخشد که به درمان هموروئید کمک می کند.
پل زدن نیز به تقویت عضلات مرکزی و سرینی کمک کرده و زایمان را برای شما آسان تر می کند. علاوه بر این خطر ابتلا به هموروئید را کاهش داده و به بهبود تعادل و تحرک شما کمک خواهد کرد.
آیا می توان از هموروئید در دوران بارداری جلوگیری کرد؟
بدن شما در دوران بارداری دچار تغییرات زیادی می شود و تورم عروق هموروئیدی یکی از آنهاست. برای پیشگیری از این وضعیت باید از یبوست پیشگیری کنید که مصرف رژیم غذایی پرفیبر نقش کلیدی در آن دارد. علاوه بر این وقتی احساس دفع دارید رفتن به دستشویی را به تعویق نیندازید.
با مشورت پزشک از مکمل های دوران بارداری استفاده کنید زیرا می توانند مانع یبوست شوند. تا زمان زایمان، ورزش منظم و ایمن خصوصا تمرینات کگل را انجام دهید.
اگر شغل شما شامل نشستن پشت میز است، هر ساعت بلند شوید و چند دقیقه حرکت کنید. مقدار زیادی آب و مایعات بنوشید تا مدفوع نرم تر شده و از یبوست پیشگیری کند. هنگام خواب، مطالعه یا تماشای تلویزیون به پهلو دراز بکشید تا فشار روی عروق بواسیری کاهش یابد.
بخوانید: بواسیر درجه 3 و 4 و درمان مناسب آن + عکس گرید 3 و 4
آیا می توان در هر مرحله از بارداری ورزش کرد؟
ورزش های سبک برای همه مراحل بارداری قابل انجام هستند، اما شدت و نوع ورزش را پزشک بر اساس هفته بارداری و وضعیت سلامت مادر مشخص می کند.
آیا ورزش می تواند هموروئید را درمان کند؟
ورزش به عنوان یک روش مکمل اثرات درمانی ارائه می دهد ولی در موارد شدید نمی تواند به تنهایی هموروئید را درمان کند.
برای درمان هموروئید بارداری چه مدت باید ورزش کنم؟
معمولاً پس از چند هفته ورزش منظم، بهبود علائم هموروئید را احساس خواهید کرد و با ادامه آن بهبود خواهید یافت.
آیا همه زنان باردار میتوانند ورزش کنند؟
خیر ورزش فقط به زنان باردار سالم توصیه می شود و در صورت وجود مشکلات پزشکی خاص مانند پره اکلامپسی، مشکلات قلبی یا زایمان زودرس، باید با پزشک مشورت کنید.
منبع:
https://www.whattoexpect.com/pregnancy/symptoms-and-solutions/hemorrhoids.aspx
https://www.honorhealth.com/healthy-living/hemorrhoids-during-pregnancy
