هموروئید یکی از بیماری های شایع ناحیه مقعد است که در اثر تورم و گشاد شدن عروق این ناحیه ایجاد می شود. خونریزی، بیرون زدگی، احساس فشار یا وجود توده در مقعد و خارش از علائمی هستند که می توانند زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهند.
برای درمان هموروئید روش های مختلفی وجود دارد و انتخاب روش درمان به عواملی مانند نوع هموروئید، گرید بیماری، اندازه توده ها و شرایط بیمار بستگی دارد.
یکی از روش های جراحی که برای درمان هموروئید داخلی مورد استفاده قرار می گیرد، HAL-RAR است. در این روش، بدون برداشتن بافت هموروئیدی، جریان خون ورودی به عروق هموروئید کاهش پیدا می کند و بافت بیرون زده نیز به داخل کانال مقعد برگردانده می شود.
یکی از سوالات پرتکرار مراجعه کنندگان این است که آیا عمل HAL-RAR در ایران انجام می شود؟ در ادامه درباره این موضوع، نحوه انجام عمل، مزایا، عوارض و تفاوت آن با لیزر هموروئید توضیح می دهیم.

درمان هموروئید به روش HAL-RAR چیست؟
HAL-RAR مخفف Hemorrhoidal Artery Ligation – Recto Anal Repair است.
در این تکنیک، پزشک با استفاده از یک دستگاه مخصوص و پروب داپلر، عروق تغذیه کننده هموروئید را شناسایی می کند. سپس این عروق با بخیه بسته می شوند تا جریان خون وارد شده به توده های هموروئیدی کاهش پیدا کند.
در مرحله RAR، اگر بافت هموروئیدی دچار بیرون زدگی شده باشد، با بخیه مخصوص به سمت داخل کشیده می شود. در نتیجه هدف اصلی این روش، کاهش خون رسانی و اصلاح بیرون زدگی هموروئید بدون برداشتن مستقیم توده هموروئیدی است.
مراحل عمل HAL-RAR
این جراحی در چند مرحله انجام می شود:
- بیمار تحت بی حسی یا بیهوشی مناسب قرار می گیرد.
- پروب مخصوص داپلر وارد کانال مقعد می شود.
- عروق تغذیه کننده هموروئید با کمک جریان خون شناسایی می شوند.
- عروق مشخص شده با بخیه بسته می شوند. این مرحله HAL نام دارد.
- در صورت وجود افتادگی یا بیرون زدگی، بافت هموروئیدی با بخیه به سمت بالا کشیده می شود. این مرحله RAR نام دارد.
- پس از پایان کار، بیمار برای کنترل وضعیت عمومی و شروع دوران ریکاوری به بخش مراقبت منتقل می شود.
در HAL-RAR هدف اصلی این است که بافت هموروئیدی تا حد امکان حفظ شود و درمان با دستکاری کمتر بافت حساس کانال مقعد انجام شود.

HAL-RAR برای چه نوع و چه گریدی از هموروئید موثر است؟
HAL-RAR برای هموروئید داخلی طراحی شده است و بیشترین کاربرد آن در هموروئیدهای داخلی گرید 2 و گرید 3 است.
در برخی بیماران مبتلا به گرید 4 نیز ممکن است این روش بررسی شود، اما در هموروئیدهای پیشرفته با بیرون زدگی شدید و بافت اضافه قابل توجه، روش های دیگری می توانند انتخاب مناسب تری باشند.
نکته مهم این است که HAL-RAR درمان اصلی هموروئید خارجی نیست. بنابراین تشخیص دقیق نوع هموروئید قبل از انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.
مزایای جراحی HAL-RAR
- عدم نیاز به برداشتن مستقیم توده هموروئیدی
- ایجاد برش محدود در بافت مقعد
- درد کمتر نسبت به هموروئیدکتومی سنتی
- خونریزی کمتر
- دوره نقاهت کوتاه تر
- بازگشت سریع تر به فعالیت های روزمره
- حفظ ساختار طبیعی کانال مقعد
- امکان انجام همزمان مرحله HAL و RAR برای کنترل خونریزی و بیرون زدگی
البته میزان درد، سرعت بهبودی و نتیجه درمان به شرایط بیمار و شدت بیماری نیز وابسته است.

آیا عمل HAL-RAR در ایران انجام می شود؟
یکی از سوالات مهم مراجعه کنندگان این است که آیا روش HAL-RAR در ایران انجام می شود یا خیر؟
این روش به دلیل محدودیت های مربوط به تجهیزات تخصصی و دسترسی به دستگاه و آموزش تکنیک، در ایران به شکل گسترده انجام نمی شود. در برخی مراکز تخصصی، تحقیقاتی و بعضی بیمارستان ها ممکن است امکان انجام آن وجود داشته باشد.
در ایران، برای درمان هموروئید روش های دیگری نیز مورد استفاده قرار می گیرند و انتخاب روش درمان باید بر اساس معاینه، نوع هموروئید و گرید بیماری انجام شود.
یکی از روش هایی که در مراکز درمانی و کلینیک ها مورد استفاده قرار می گیرد، درمان با لیزر CO2 است. لیزر در شرایط مناسب می تواند برای طیف وسیعی از مشکلات هموروئیدی مورد استفاده قرار گیرد و بسته به تکنیک درمان، برای هموروئید داخلی یا برخی موارد هموروئید خارجی نیز کاربرد داشته باشد.
بنابراین نمی توان گفت لیزر یا HAL-RAR برای همه بیماران بهترین انتخاب است؛ روش مناسب باید بعد از معاینه مشخص شود.
برای مشاوره رایگان و نوبت درمان هموروئید در کلینیک التیام نشیمنگاه تهران شماره خود را در فرم زیر وارد نمایید.
بخوانید:
مقایسه لیزر LHP و لیزر CO2 در درمان هموروئید
عکس قبل بعد واقعی لیزر هموروئید یا بواسیر
آمبولیزاسیون هموروئید جدیدترین و موثرترین درمان هموروئید + ویدیو

جدول نکات مهم درباره جراحی HAL-RAR
| موضوع | توضیحات |
|---|---|
| نیاز به بستری | خیر، بیشتر به صورت سرپایی انجام میشه |
| بی حسی یا بیهوشی | بیشتر با بی حسی تزریقی انجام میشه |
| مدت عمل | حدود نیم ساعت الی 40 دقیقه |
| دوران نقاهت | نسبت به هموروئیدکتومی سنتی کوتاه تر است. |
| بازگشت به سرکار | به نوع شغل و شرایط بیمار بستگی دارد. |
| هزینه جراحی | هزینه از 10 میلیون تومان است و تحت پوشش بیمه نیست. |
| قبل از جراحی باید ناشتا بود؟ | به طور کلی نیازی نیست |
| بخیه های جذبی است؟ | بخیه های داخل کانال مقعد در این روش از نوع جذبی هستند. |
توجه: زمان دقیق عمل، هزینه، مدت بستری و زمان بازگشت به کار برای هر بیمار متفاوت است و باید توسط پزشک و مرکز درمانی مشخص شود.
عوارض و محدودیت های HAL-RAR
HAL-RAR یک روش کم تهاجمی است، اما بدون عارضه نیست.
برخی عوارض احتمالی عبارت هستند از:
- درد یا احساس فشار در ناحیه مقعد
- خونریزی
- تورم
- احساس دفع فوری یا مکرر
- یبوست
- عفونت
- باقی ماندن بخشی از بیرون زدگی
- عود هموروئید
یکی از محدودیت های اصلی HAL-RAR این است که برای همه انواع و گریدهای هموروئید مناسب نیست. همچنین در هموروئیدهای بسیار بزرگ و گریدهای پیشرفته، احتمال نیاز به روش های دیگر بیشتر است.

آمادگی های قبل از جراحی HAL-RAR
قبل از عمل، پزشک وضعیت هموروئید و بیماری های زمینه ای بیمار را بررسی می کند.
مهم ترین اقدامات قبل از جراحی عبارت هستند از:
- انجام معاینه و در صورت نیاز آنوسکوپی
- اطلاع دادن درباره داروهای مصرفی
- اطلاع دادن درباره داروهای رقیق کننده خون
- انجام آزمایش های مورد نیاز طبق نظر پزشک
- رعایت دستور غذایی و ناشتا بودن در صورت تجویز بیهوشی
- خودداری از مصرف داروهای خاص طبق دستور پزشک
- رعایت بهداشت ناحیه مقعد
بیمار نباید بدون هماهنگی پزشک داروهای خود را قطع کند.
بخوانید:
قرص فلاونوئید قرصی که هموروئید را درمان می کند!
مراقبت های مهم بعد از HAL-RAR
مصرف مایعات
نوشیدن آب کافی به جلوگیری از یبوست کمک می کند.
مصرف فیبر
میوه، سبزیجات، حبوبات و غلات سبوس دار می توانند به نرم شدن مدفوع کمک کنند.
جلوگیری از زور زدن
فشار آوردن هنگام دفع می تواند روند بهبودی را مختل کند و احتمال عود را افزایش دهد.
حمام نشسته
حمام آب گرم می تواند به کاهش درد و احساس ناراحتی ناحیه مقعد کمک کند.
فعالیت بدنی
راه رفتن سبک پس از عمل مفید است، اما فعالیت سنگین باید تا زمان اجازه پزشک محدود شود.
مصرف دارو
مسکن، ملین یا سایر داروها باید طبق دستور پزشک مصرف شوند.
احتمال عود هموروئید بعد از HAL-RAR
HAL-RAR می تواند علائم هموروئید را کنترل کند، اما هیچ روش درمانی احتمال عود را به صفر نمی رساند.
یبوست مزمن، زور زدن هنگام دفع، نشستن طولانی مدت روی توالت، رژیم غذایی کم فیبر و برخی عوامل دیگر می توانند احتمال برگشت علائم را افزایش دهند.
به همین دلیل اصلاح عادات دفع و پیشگیری از یبوست، بخش مهمی از درمان بعد از عمل است.
مقایسه HAL-RAR با لیزر هموروئید
HAL-RAR و لیزر هموروئید دو روش متفاوت هستند و نباید صرفا بر اساس عنوان «کم تهاجمی» یکی را برای همه بیماران مناسب دانست.
| ویژگی | HAL-RAR | لیزر هموروئید |
|---|---|---|
| روش درمان | بستن عروق و بالا کشیدن بافت | بسته به تکنیک، برش یا انعقاد بافت با انرژی لیزر |
| استفاده اصلی | هموروئید داخلی | بسته به تکنیک برای موارد مختلف هموروئیدی |
| گرید مناسب | بیشتر گرید 2 و 3 | وابسته به نوع تکنیک و گرید |
| برداشتن بافت | خیر | در برخی تکنیک ها ممکن است انجام شود |
| تجهیزات | نیازمند سیستم داپلر و تجهیزات اختصاصی | نیازمند تجهیزات لیزر |
| درد | کم تا متوسط | وابسته به روش و میزان مداخله |
| نقاهت | کوتاه | وابسته به تکنیک |
| دسترسی در ایران | محدود | دسترسی بیشتر |
نکته مهم: عبارت «لیزر هموروئید» به یک روش واحد اشاره نمی کند. تکنیک لیزر، نوع لیزر، میزان مداخله و روش انجام درمان می توانند نتیجه و دوره نقاهت را تغییر دهند.
برای چه هموروئید و چه افرادی HAL-RAR پیشنهاد نمی شود؟
HAL-RAR برای همه بیماران انتخاب مناسبی نیست. از جمله مواردی که نیاز به بررسی روش های جایگزین دارند:
- هموروئید خارجی قابل توجه
- هموروئید داخلی گرید 4 با بیرون زدگی شدید
- وجود توده یا بافت اضافه قابل توجه
- هموروئید همراه با عوارض شدید
- بیمارانی که مشکل دیگری در ناحیه مقعد دارند و ابتدا نیاز به تشخیص دقیق آن مشکل وجود دارد
تشخیص گرید هموروئید تنها با توجه به علائم بیمار انجام نمی شود و معاینه پزشکی اهمیت دارد.
بخوانید:
درمان هموروئید داخلی با انرژی حرارتی (HET) بدون جراحی
باندینگ هموروئید درمان بواسیر با بستن نوار لاستیکی
عمل هموروئیدوپکسی با استاپلر یا منگنه زدن بواسیر + فیلم و هزینه
آیا HAL-RAR بهتر است یا لیزر؟
پاسخ این سوال برای همه بیماران یکسان نیست.
اگر هموروئید داخلی گرید 2 یا 3 داشته باشید، HAL-RAR می تواند یکی از گزینه های درمانی باشد. در مقابل، در برخی بیماران لیزر یا روش های دیگر نتیجه مناسب تری ایجاد می کنند.
بنابراین انتخاب روش درمان باید بر اساس نوع هموروئید، گرید، میزان بیرون زدگی، وجود هموروئید خارجی، علائم بیمار و تجربه پزشک انجام شود.
هدف اصلی درمان فقط از بین بردن توده نیست؛ بلکه باید خونریزی، بیرون زدگی و سایر علائم کنترل شوند و احتمال آسیب به عملکرد طبیعی مقعد نیز به حداقل برسد.
جمع بندی
HAL-RAR یک روش کم تهاجمی برای درمان هموروئید داخلی، به ویژه گرید 2 و 3 است که با شناسایی و بستن عروق تغذیه کننده هموروئید و در صورت نیاز بالا کشیدن بافت بیرون زده انجام می شود.
این روش در ایران به صورت گسترده در دسترس نیست و انجام آن به وجود تجهیزات تخصصی و مرکز مجهز بستگی دارد. در مقابل، روش های لیزری در مراکز درمانی ایران دسترسی بیشتری دارند.
با این حال، انتخاب بین HAL-RAR، لیزر و سایر روش های درمانی باید بعد از معاینه و تعیین دقیق نوع و گرید هموروئید انجام شود.


